پرتاب رصدخانه مداری کربن (OCO)، متعلق به سازمان فضایی آمریکا، ناسا صبح دیروز بوقت ایران با شکست روبرو شد و سفر کوتاه این ماهواره به سقوط در اقیانوس منجمد جنوبی ختم شد. این ماهواره برای پیگیری تغییرات چرخه کربن در کره زمین طراحی شده بود و دانشمندان مشتاقانه در انتظار آغاز این پروژه بودند.  

تصویری خیالی از OCO

این ماهواره از پایگاه هوایی وندنبرگ کالیفرنیا در ساعت 1:55 بامداد بوقت محلی بوسیله یک موشک چهار مرحله ای Taurus به فضا پرتاب شد. سه مرحله اول موشک با موفقیت سوختن خود را در مراحل آغازین پرتاب انجام داده و یکی پس از دیگری از موشک جدا شدند؛ و انتظار می رفت که ماهواره با موفقیت پرتاب شده است. اما 3 دقیقه بعد از پرتاب، پوشش خارجی که ماهواره را در بر گرفته بود از هم جدا نشده و بنابراین بدلیل وزن بیش از اندازه پوشش خارجی که بر ماهواره تحمیل شده بود، عملیات ورود به مدار قطبی با شکست روبرو شد و ماهواره به همراه پوشش محافظ در نزدیکی سواحل قطب جنوب سقوط کردند.
OCO، یکی از برترین ابزارهای ناسا در مسیر تلاش برای فهم هرچه بهتر تغییرات اقلیمی زمین بود. اگرچنانچه ماهواره در مدار قرار می گرفت، قادر بود تا میزان دی اکسید کربن موجود در جو زمین را به دقت اندازه گیری کند و هر 16 روز، یک نقشه جهانی از میزان پراکندگی دی اکسید کربن را در سرتاسر زمین تهیه کند. دی اکسید کربن، مهمترین گاز گلخانه ای است که توسط بشر ایجاد می شود و حضور بیش از اندازه آن در جو زمین، باعث قوت یافتن پدیده گرم شدن زمین می شود. 

پرتاب ناموفق OCO از پایگاه وندنبدگ؛ پوشش خارجی، برآمدگی قسمت بالای موشک است - عکس از : Gene Blevins/LA Daily News

در عین حال، بخش اعظمی از گاز منتشره از منابع زمینی، در جو باقی نمی ماند و پس از مدتی جذب اقیانوس ها و خشکی های زمین می شود. بخشی از ماموریت OCO نیز مشخص نمودن محل هایی در زمین بود که چنین روندی در حال وقوع است و بدین واسطه فهم دانشمندان از میزان جذب گاز CO2 توسط زمین نیز مورد بررسی قرار می گرفت. با شکست ماموریت OCO، دانشمندان عملیات تحقیقاتی خود را بوسیله ایستگاه های زمینی ثبت دی اکسید کربن ادامه خواهند داد. همچنین آنها از داده های ماهواره مداری "ایبوکی" که رصدخانه مداری کربن متعلق به کشور ژاپن می باشد (و حدود یک ماه پیش به فضا پرتاب شد)، بهره خواهند بود. در حقیقت ماهواره ایبوکی بعنوان ماموریت مکمل OCO در نظر گرفته شده بود.
امیدواریم در آینده نزدیک درک و فهم بشر از پدیده مخربی چون گرم شدن زمین افزایش یابد و این تنها خانه بشر در جهان هستی، زیر دستان نابودگر او از میان نرود. اسفند ماه سال گذشته، انجمن نجوم شفق اقدام به برگزاری سمیناری با موضوعیت بررسی پدیده گرم شدن زمین کرد. پیام دکتر دیوید کارلسون، دبیر دوسالانه بین المللی قطب ها را به این همایش، می توانید از اینجا دریافت کنید. در این پیام، به اهمیت قطب ها بعنوان یکی از آسیب پذیرترین نقاط سیاره زمین تحت اثر گرم شدن زمین، در زندگی روزمره بشر اشاره شده است.

منبع : Planetary Society؛ با اندکی تصرف و تلخیص

***